VẬN TẢI HÀNG HÓA TẠI CÁC THÀNH PHỐ ĐANG PHÁT TRIỂN (P4)

>>>  Xem thêm: VẬN TẢI HÀNG HÓA TẠI CÁC THÀNH PHỐ ĐANG PHÁT TRIỂN                                                    Phần 1 |  2 |  3 |  4 | 5 |  6 |  7 | 8 | 9 |10 | 11 | 12 | 13 | 14 |



2.1 Tổng quan những quan niệm đã được minh chứng về khái niệm hậu cần đô thị.


Trước khi thảo luận những phương pháp có thể áp dụng để cải thiện hiệu quả của hệ thống cung ứng dịch vụ hậu cần đô thị cho các nước đang phát triển, chúng ta nên nhìn lại những bước tiến trong quá khứ và xem xét một vài quan niệm khá khả quan và vững chắc. Thông thường, những quan niệm này đã phát triển vượt ra khỏi phương án của khu vực tư nhân.

Để thể hiện các giai đoạn phát triển đa dạng của các loại hàng hoá cơ bản thiết yếu như hàng tạp hoá, nông sản, phân tiếp theo sẽ đưa ra nhiều hệ thống phân phối thường thấy ở các thành phố phát triển và đang phát triển. Từ đó, ta thấy rằng những loại hàng hoá khác nhau cần được phân phối theo những cách khác nhau như thế nào và bước phát triển nào đã hình thành nên khu vực vận tải giao nhận trong đô thị.

Nông dân bán hàng trực tiếp
Trong phương thức phân phối này, một thành viên của gia đình người nông dân sẽ đi đến thành phố, thị trấn, có thể là đi bộ, đi xe đạp hay trên các loại xe cơ giới khác và bán nông sản cho những người bán lẻ địa phương hoặc người tiêu dùng. Hoặc cũng có thể, người nông dân cho xe tải chở nông sản đến đỗ tại một giao lộ hay ven đường và bán hàng trực tiếp cho những người qua đường.
Gánh hàng rong tại Hà Nội
Gánh hàng rong quen thuộc ở Hà Nội
Chợ đường phố có tổ chức

Có thể thấy chợ họp trên đường phố ở hầu hết các thành phố, chúng có thể được tổ chức hằng ngày, hằng tuần hoặc hai tuần một lần. Đôi khi những chợ này được chuyên hoá, nghĩa là chỉ bán riêng một loại hàng hoá, ví dụ như chợ hoa quả, chợ rau củ, chợ hải sản, vv. Nhìn theo góc độ của vận tải giao nhận, điều này có nghĩa là người nông dân đem hàng hoá đến các khu họp chợ trong thành phố và bán hàng trực tiếp cho công chúng. Hoặc cũng có thể, những người bán hàng rong mua nông sản của người nông dân và đến bán ở các chợ.

Bán buôn và chợ đầu mối chuyên bán hàng hóa nhanh hỏng

Nông dân mang sản phẩm của họ đến một chợ đầu mối ở ngoại thành một thành phố. Đôi khi họ thuê xe tải chuyên chở để chở hàng hoá đến chợ. Các chủ cửa hàng và những người bán rong mua nông sản và bán lại ở cửa hàng của họ hoặc tại các chợ họp trên phố. Các nhà hàng ăn uống cũng có thể mua nguyên liệu tại chợ đầu mối.Nhìn từ khía cạnh hậu cần, những loại chợ trên đã manh nha một hình thức bốc dỡ khá thống nhất, vì việc xử lí hàng hoá được tổ chức sao cho lô hàng từ nhà cung cấp được chia ra và phân phối thành những lô hàng nhỏ hơn cho từng loại khách hàng.
Chợ tự phát
Chợ tự phát Hà Nội

Bán buôn có kiểm kê:

Loại hình này không chỉ dành cho hàng hoá chóng hỏng mà còn dành cho cả những hàng thực phẩm từ ngành công nghiệp chế biến, được đóng gói và không nhanh hỏng. Vai trò trung tâm: Nhà sản xuất có thể làm việc với một số ít đối tác làm ăn và các địa điểm giao hàng đến, người bán lẻ có thể mua toàn bộ số hàng mà mình cần từ một đối tác duy nhất. Mục đích chính của chức năng bán lẻ là tập trung những nguồn cầu nhỏ thành lượng cầu lớn hơn, làm tăng khả năng yêu cầu giảm giá đối với người bán. Điều kiện cơ sở giao nhận hàng ở địa phương và khu vực chỉ là một vấn đề ngoài lề.
Xe tải bán buôn trên phố
Phân phối mặt hàng đồ uống trong đô thị ở Băng Cốc: Một xe tải lớn đỗ cố định tại một điểm và dùng các xe 3 bánh


Những hình thức đặc biệt của quá trình bán buôn


Hàng hoá khác nhau yêu cầu hệ thống bán buôn khác nhau. Có thể lấy ví dụ về việc phân phối sản phẩm đồ uống. Các loại đồ uống không chứa cồn là những loại hàng hoá trị giá thấp nhưng chi phí vận chuyển lại cao. Thậm chí những cửa hàng nhỏ có thể nhận những lô hàng chiếm nửa xe dung tích xe tải. Những doanh nghiệp có tốc độ quay vòng hàng hoá nhanh hơn thường đặt hàng ở các nhà máy sản xuất chai lọ. Vì vậy trong mọi trường hợp, chức năng bán buôn được đề cập trên đây không khả thi về mặt kinh tế nếu qua tay nhiều khâu trung gian vì sẽ đẩy chi phi lên cao. Thay vào đó, giao hàng trực tiếp từ nhà máy đóng chai đến doanh nghiệp bán lẻ thường có lợi hơn.

Tuy vậy, thậm chí đối với mặt hàng đồ uống, một loại hình bán buôn chuyên biệt vẫn phát triển mạnh: các nhà hàng ăn uống hay quán rượu vẫn thường phục vụ khách những loại sản phẩm hảo hạng rất đa dạng, dù mức độ tiêu thụ nhỏ hơn. Vì vậy, việc đặt hàng những lô hàng nhỏ phân biệt từ nhiều nhà cung cấp đồ uống khác nhau là không tiết kiệm. Thay vào đó, họ đặt hàng từ một nhà buôn chuyên biệt biết tổng hợp nhiều loại khác nhau thành một lô hàng phù hợp với nhu cầu của từng khách hàng. Mục đích chính của chức năng bán buôn này chính là như vậy và tránh xảy ra tình trạng phải dùng xe tải cỡ lớn vào thành phố chỉ đê giao một vài thùng đồ uống


Giao hàng vật liệu xây dựng:

Ở các chuỗi đô thị phát triển nhanh chóng, đến 30% số tấn hàng được vận chuyển là vật liệu xây dựng và thiết bị xây dựng (Nguồn Dablanc, 2010). Trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu xây dựng, đặc biệt là phần thị trường với hàng háo giá thấp (như xi-măng, gạch, ngói,vv.) việc bốc dỡ thường rất tốn kém. Vì vậy, người ta thường tránh việc phải chuyển đổi phương tiện và thường giao hàng trực tiếp dù số lượng lớn đến đâu Ở khác khu vực thành thị đông đúc và những quận nội thành, nút thắt cổ chai về vận tải chính là ở việc dỡ hàng ở các khu xây dựng. Đôi khi ở những địa điểm đó không có chỗ đỗ xe ngoại trừ chính lòng đường, không gian chật hẹp nếu không được tổ chức hợp lý thì dễ dẫn đến tình trạng xe cộ xếp thành hàng dài trong khi chờ dỡ hàng.

Trong công tác quản, muốn tối thiểu hoá những trở ngại về giao thông do quá trình dỡ hàng ở các khu xây dựng, có thể đưa vào thực hiện những đạo luật nghiêm khắc nhưng vẫn bảo toàn việc chất và dỡ hang hóa, ví dụ như chỉ cho dỡ hàng ở một số điểm và trong những thời điểm nhất định trong ngày, hoặc thực hiện thu phí những trường hợp dỡ hàng trên lòng đường. Như vậy, việc tổ chức công tác vận tải giao nhận sao cho phù hợp với những yêu cầu của chính quyền thành phố phụ thuộc vào các công ty xây dựng và ban quản lý khu xây dựng.

Một trong những cách để thực hiện điều này có thể là tổ chức bốc dỡ hàng tổng hợp tất cả các loại vật liệu xây dựng (xem Chương 3.7.1 để rõ hơn)

Sự phát triển của loại hình vận tải trung gian


Đối với một nước đang phát triển, hàng hoá thường được chuyên chở bằng phương tiện của bên mua hoặc bên bán. Ngược lại, ở các nước phát triển, hầu hết các quá trình vận tải giao nhận được thực hiện bởi phương tiện của một bên trung gian, thường là hãng xe chở hàng

Việc sử dụng phương tiện tự có để chuyên chở thường không hiệu quả bằng việc sử dụng dịch vụ chuyên chở của một bên thứ 3 vì xe tự có thường nhỏ hơn, trọng tải ít hơn và thường chỉ chở mọt chuyến đi và về không, dẫn đến lãng phí.

Vì vậy, chính sách của chính quyền thành phố cần phải quan tâm đến việc phát triển cấu trúc các công ty chuyên chở hàng hoá chuyên nghiệp và cạnh tranh. Qua thời gian, các công ty cho thuê xe tải sẽ trở thành các nhà cung cấp dịch vụ vận tải giao nhận chuyên nghiệp (viết tắt là LSP), với các dịch vụ gia tăng như cho thuê kho hàng và giao hàng chéo, tăng tính hiệu quả của hệ thống cung ứng dịch vụ hậu cần.

Sự phát triển từ các công ty vận tải đến các nhà cung cấp dịch vụ vận tải giao nhận (LSP):


Khi các công ty vận tải vận hành không chỉ một đội xe nhỏ, họ phải đưa ra một quyết định chiến lược
a) Tiếp tục hình thức công ty đó và chỉ tăng khối lượng chuyên chở.
b) Đa dạng hoá dịch vụ thành nhiều chức năng vận tải khác

Vận tải bằng phương tiện tự có
Vận tải bằng phương tiện tự có ở Johannesburg
Ảnh chụp bởi Manfred Breithaupt, Johannesburg, South Africa, 2007

Phương án b) mở ra một hướng mới cho việc phân phối hàng hoá dưới hình thức các lô hàng nhỏ hơn và tập trung các lô hàng nhỏ thành những lô hàng lớn hơn. Điều này cần có sự vận hành đồng thời của những xe tải chạy đường dài và đội xe phân phối. Bước cuối cùng phải làm là mở một trung tâm phân phối độc quyền tại một địa điểm chiến lược để có thể hình thành một chuỗi vận tải hoàn thiện.

Trong trường hợp này, nhà vận tải ký một hợp đồng với người cần giao hàng (đôi khi có thể với người nhận) vận chuyển hàng từ A đến B, nhưng vẫn phải ký những hợp đồng phụ với các nhà cung cấp dịch vụ khác để giúp đỡ mình trong quá trình vận chuyển. Đôi khi các nhà cung cấp dịch vụ vận tải cũng có đồng thời xe chạy đường dài và đội xe giao hàng, để có thể tự thực hiện cả hai chức năng.

Một cách phổ biến để thực hiện phương án nói trên là phân loại dịch vụ thành vận tải đường dài và vận tải trong đô thị. Việc chuyển giao phương tiện sẽ tự động trở nên cần thiết, làm cho khái niệm tổng hợp hàng hoá trở nên khả thi hơn. Cánh cửa tối ưu hoá công tác giao nhận trong thành thị đươc mở ra.

Tiềm năng của việc ứng dụng chương trình tổng hợp hàng hoá phụ thuộc chủ yếu vào giai đoạn phát triển của giao thông đường bộ quốc gia. Ở những nơi chủ yếu là các công ty vận tải đơn thuần thay vì những công ty vận tải giao nhận chuyên nghiệp với nhiều dịch vụ khác nhau, thì việc chuyên biệt hoá thể hai chức năng: giao hàng và vận chuyển đường dài sẽ trở nên khó khăn. 

cơ sở giao hàng chéo độc quyền (trung tâm hậu cần)ởĐức
Cơ sở giao hàng chéo độc quyền (trung tâm hậu cần) ở Đức


Trung tâm vận tải giao nhận độc quyền


Các trung tâm vận tải giao nhận độc quyền được sở hữu và vận hành bởi một công ty để phục vụ công việc kinh doanh của họ. Dịch vụ giao hàng đã biến khái niệm này thành một khái niệm mang tính chuyên môn
trung tâm độc quyền tổng hợp
Trung tâm độc quyền tổng hợp
Nói chung, họ vận hành một hoặc một vài trung tâm phâm phối ở ngoại ô một thành phố hoặc ở gần một lối ra khỏi đường cao tốc. Các trung tâm vận tải giao nhận độc quyền cũng được vận hành bởi chuỗi các chi nhánh bán lẻ, ví dụ như các cửa hàng bán lẻ tạp hoá giá rẻ.

Mục đích của các trung tâm phân phối chính là phân chia quá trình vận tải thành hai phần chuyên biêt: vận tải đường dài và giao hàng khoảng cách gần (được nhắc đến ở phần về LSP).

Hàng hóa vận tải đường dài từ khắp mọi nơi, với điểm đến, lộ trình cụ thể đều được thu gom về đây. Ít nhất là trong tình trạng của một nước phát triển, gom xếp hàng hóa đối với các lô hàng nhỏ đã trở thành thông lệ và cho thấy tính khả thi về mặt kinh tế của nó.

Một số ngành công nghiệp khác đã thiết lập cơ sở hạ tầng để phục vụ giao hàng chéo của chính họ. Một thành phố điển hình ở bán cầu Bắc có lẽ có đến hàng tá trung tâm vận tải giao nhận ở những địa điểm khác nhau. Có thể ước tính rằng để đáp ứng nhu cầu hàng hoá của một thành phố, phải cần đến hơn 100 chuỗi cung ứng (Nguồn: Dablanc, 2010 từ các cuộc điều tra LET ở Pháp)

Cũng cần phải nhấn mạnh rằng việc vận hành trung tâm gom xếp hàng hóa độc quyền là không tối ưu, vì trong tình trạng cạnh tranh, rất nhiều nhà cung cấp dịch vụ khác nhau có thể cùng lúc đưa xe tải của mình đến cùng một địa điểm
Bài học từ những bước phát triển mang tính lịch sử

Sự phát triển của cấu trúc bán buôn và bán lẻ lúc đầu là do những yếu tố thương mại. Theo thời gian, khía cạnh vận tải giao nhận ngày càng đóng vai trò quan trọng. Chợ đầu mối và quá trình bán buôn đã giúp tối ưu hoá hiệu quả vận tải và giảm gánh nặng cho cơ sở hạ tầng giao thông. Tất cả những khái niệm trên phát triển dần theo thời gian trên cơ sở nhu cầu và mối quan tâm của các ngành công nghiệp. Trong một vài trường hợp, khu vực công cộng cũng góp phần vào sư phát triển này thông qua việc cung cấp đầy đu địa điểm cho sư hình thành nên các khu chơ có tô chức.

Một sự phân tách ngày càng ro ràng giữa mặt vật ly va mặt thương mại của một cuộc mua bán là rất ro ràng. Trong khi đặt hàng, viết hóa đơn va thanh toán đều được thực hiện qua điện thoại, email, bưu điện và hệ thống ngân hàng, không cần thiết phải có sư tương tác trực tiếp giữa người với người, mặt vật ly của công việc kinh doanh (giao hàng va vận chuyển hàng) đều được thực hiện bởi các nha cung cấp dịch vụ như các hãng vận tải hoặc các hãng giao nhận hàng hóa. Trong trường hợp này, tính hiệu quả chung vê mặt vận tải giao nhận phu thuộc chu yếu vào kha năng của các nha cung cấp dịch vụ vận tải.

Sư phát triển, thành lập công ty va sư chuyên nghiệp của ngành công nghiệp vận tải đường bô đa trơ thành những yếu tô chu chốt trong việc cải thiện đô hiệu quả của công tác vận tải giao nhận. Tuy nhiên để đạt được điều này, cần phải có sư hướng dẫn, động viên va thậm chí can thiệp đến một mức đô nhất định của các nha chức trách thành phô.

Về tác giả nguyên lợi Sale

Sự thành công của NguyenloiMoving không đến từ cá nhân mà đến từ sự nỗ lực của cả một tập thể - mỗi nhân viên là một đại sứ thương hiệu.